Home

vaderschap in de Dikke


Tien jaar geleden stuitte ik in de encyclopedie Encarta op een, mijns inziens nogal merkwaardige definitie van vaderschap. “De biologische en/of juridische betrekking waarin een man tot een kind staat”. Dat vaderschap een betrekking is tot een kind wilde ik wel aannemen. Maar waarom alleen juridisch en biologisch? Het ligt voor mij, als vader, voor de hand dat er ook een emotionele en sociale component is. Uiteraard is verklaarbaar waarom Encarta deze definitie hanteerde. Een beperkte opvatting van het begrip vaderschap, zoals bijvoorbeeld kenbaar in het begrip “vaderschapsactie” definieert het vooroordeel. De kritiek heb ik vervolgens herhaalde malen geventileerd Bijvoorbeeld in 2000 in een artikel in Trouw. Toen ik Wikipedia ontdekte kwam ik alras op het idee om zelf maar eens (opbouwend!) een passende definitie van vaderschap te maken. Uiteraard keek ik daartoe ook in de Dikke van Dale. Daarin stond iets (de staat van het vaderzijn) waar ik de conclusie uit trok dat de beperking tot het juridische en biologische zonder problemen ook kon worden verlaten. Wel vond ik dat het wat specifieker kon dan in de van Dale. Ook vond ik het niet mooi om het woord vader in de definitie te laten staan zodat eigenlijk vooral de toevoeging -schap werd gedefinieerd. Zodoende dus: Vaderschap is de relatie tussen een man (ook mannelijk dier) en zijn kind.

Onlangs meldde iemand mij dat hij het toch van een vergaande arrogantie vond getuigen om zomaar tegen de Dikke van Dale in te gaan. Zo erg ga ik mijns inziens niet tegen de Dikke in en eerlijk gezegd vind ik mijn definitie net iets beter. Afin er waren ook inhoudelijke argumenten. Bijvoorbeeld dat het semantisch niet zou kunnen. Als ik het goed begrijp slaat dat op de kwestie dat de uitgang -schap alleen een hoedanigheid van het andere woorddeel zou kunnen beschrijven en dus per semantische definitie dan geen relatie met iets anders. Dit wordt weersproken door veel andere woorddefinities van van Dale. Broederschap is bijvoorbeeld volgens van Dale een relatie en waterschap behelst een beheersrelatie met het eerste woorddeel.

Afin zo’n woordenboek kan gevoelig liggen als hij ooit op vaders boeken….schap stond. mmm of was het in mijn geval toch meer moeders veelbelezen boekenplank. Een voormalige kunstdocent memoreerde een keer dat hij een Dikke van Dale tegen zijn hoofd gegooid kreeg door zijn vriendin nadat hij zich daar weer eens op had beroepen. Ik voel hem af en toe nog wel naar mijn kop komen. Of de botsing tussen mijn hoofd en de Dikke de autoriteit van mij of die van de Dikke D onderuit haalt blijft daarmee in het midden.

Vaak ruikt een autoritaire relatie naar vaderschap. En het verzet ziet er mogelijk soms uit als een puberreactie. Ik moet hierbij denken aan een goede vriend van me die het hedendaagse maatschappelijke oproer beziet als een vorm van maatschappelijke puberteit. Dus eigenlijk meer om het gezag uit te dagen zonder een volwassen verantwoordelijkheid te nemen. Ik begrijp dat een heel klein beetje. De volwassen verantwoordelijkheid kan volgen, net zoals die uiteindelijk ook in een goede opvoedingsrelatie volgt. Waar ik de ene na de andere autoriteit vaarwel heb moeten zeggen deed het echter met pijn. Een pijn die uiteraard refereert aan de autoriteiten waar je door en voor bent opgevoed. Nadat mijn vader het als autoriteit had laten afweten duurde het even voordat ik de relativiteit van grote maatschappelijke autoriteiten als de rechterlijke macht doorprikte waarna ik vluchtte onder de paraplu van de Stichting Dwaze Vaders waar … helaas… ook niet alle autoriteit integer bleek. En zo komt de autoriteit hoe langer hoe meer gevaarlijk dicht bij jezelf te liggen. Hoe moeilijk dat ook weer kan zijn.

Het Trouw-artikel uit 2000

Advertenties

prenataal

13 april 2010

Vaders die vroegtijdig, prenataal, bij hun kind betrokken zijn, dragen meer bij aan het welzijn van hun kind. Dit heeft Mevrouw Cabrera onderzocht. Mooi dat we dat weten. Het werpt ook een wrang licht op de manier waarop het feminisme enerzijds wel en anderzijds helemaal niet de vader als medeouder erkent tijdens de zwangerschap. Onder het feministische motto “baas in eigen buik”  zijn vaders buiten de deur gehouden als het gaat over meebeslissen over abortus, om nog maar te zwijgen over het erkennen van hun onvoorwaardelijke opvoedingsverantwoordelijkheid. Deze begint natuurlijk bij de conceptie.

Mannen die betrokken willen zijn bij hun ongeboren kind doen dat dus niet  uit een soort machtsgeilheid (wat sommige quasi-feministes wel eens beweren). Voor zover we dat al niet wisten wordt dat nu ook door wetenschappelijk onderzoek bevestigd.

……. ouderschap, waar het om vaders ging als een betrekkelijk irrrelevante pedagogische factor kon worden neergezet zonder wezenlijk verzet vanuit de opvoedingswetenschappen ….

Ergens in die zin, midden in een ingewikkeld wetenschappelijk artikel over vaderschap, onvoorwaardelijke opvoedingsverantwoordelijkheid en ouderverstoting, zat ik te schuiven met woorden en gedachten, toen een journalist van Metro me belde om te horen wat ík daar nou van vond van Bos en Eurlings. Het duurde even voordat ik door had dat ook Wouter Bos zijn politieke loopbaan een flinke duw opzij had gegeven om aan zijn andere verantwoordelijkheid, vader van een gezin met 3 jonge kinderen, toe te komen.

Dat is precies eigenlijk wat ik bedoel met onvoorwaardelijke opvoedingsverantwoordelijkheid.  Maar dan in de praktijk. Je hebt kinderen of je hebt ze niet. En als je ze hebt zijn ze net zo zeer op de vader aangewezen als op de moeder. Goed gezien van Wouter dus. Veel stemmen, vooral uit verbitterde feministische kringen menen echter dat je als vader per definitie niets goed doet. Dus dit zou ook wel weer niet deugen. Tante Cisca Dresselhuis door de bocht in het journaal.

Ach ja uiteraard kunnen ook ander motieven een rol spelen, maar voorop staat toch dat er een geweldig punt is gemaakt van vaderschap. En daar kan ik als vader alleen maar blij mee zijn.

Gaat Camiel nou ook kindertjes krijgen trouwens?

Wonderlijk gezicht is dat veel andere media over deze Wende dan geen váders aan het woord laten maar bij voorkeur een aantal verdachte emancipatietypes die eigenlijk het vaderschap nooit hebben willen zien. Laten we maar hopen dat de beslissing van Emiel en Wouter autonoom is genomen, los van de politieke context en ook een béetje los van hun vrouwen (die druk met elkaar hebben ge-sms-t naar het schijnt).  Dresselhuis vanavond bij Pauw en Witteman. Ik ga maar niet kijken denk ik.

Voor een grondige analyse bij ik-vader

Kanon van de opvoeding

8 februari 2010

Kanon

Kanon

Canon bedoel ik natuurlijk. Maar elke canon is ook een beetje
bedoeld als kanon waarmee meer dan een flinke deuk in een pakje boter wordt geschoten.
De Haagse Hogeschool (Rene Diekstra) heeft een canon gemaakt over de opvoeding. Verheugend is de plek die vaders daarin innemen.

“Is er helemaal geen vader in het gezin, en doet moeder de opvoeding alleen, dan hebben jongens een grotere kans om in de problemen te komen. Ze gaan zich bijvoorbeeld gewelddadig gedragen, of presteren slecht op school.
Ook meisjes zonder vader hebben het moeilijker. Ze hebben vaker seks voordat ze dat zelf echt willen, raken vaker ongewenst zwanger en stoppen vaker eerder met hun opleiding.”
En zo staan er nog wat bemoedigende woorden voor vaders. Een ware opluchting na jarenlang gezeur (van bijvoorbeeld het Dagblad Trouw) over het vermeende onnut van vaders. Dus zeker een flink gat in een pak koude boter.

De canon is wel érg positief over secundaire opvoeders als jeugdhulpverleners en scholen. Het is duidelijk dat die noodzakelijk zijn, maar te vaak komt het voor dat ze meer kapot maken dan je lief is.

Het Nederlands Dagblad pikte het vaderaspect van de canon goed op
De canon zelf

vaders wíllen niet

8 oktober 2009

Dit is de versie van het boek die ik ooit las en Joshua onlangs ook

Dit is de versie van het boek die ik ooit las en Joshua onlangs ook

“Er is geen vader” dat stond in de boekbespreking van mijn 11-jarige zoon over het boek “De kinderen van de grote Fjield”. Het boek bevat een op de werkelijkheid gebaseerd verhaal van een moeder met kinderen in het noodjaar 1868. Ze moeten, na de dood van hun moeder, op stap om, in barre omstandigheden, voedsel en onderdak te zoeken .

“Hoezó is er geen vader, kinderen hebben eigenlijk altíjd wel een vader?” vraag ik. “Nou ja hij wilde niet voor zijn kinderen zorgen.
“Staat dat in dat boek?”

Gelukkig kent mijn zoon mijn bevlogen verhouding met het begrip vaderschap en is hij net zozeer op de waarheid uit als ik. Dus hij ging het nakijken in het boek.
De werkelijkheid bleek dat de vader was omgekomen toen hij, ten behoeve van moeder en kinderen het brandhout voor de haard aan het kappen was. Hij kreeg daarbij de boom op zijn hoofd.

De verhouding tussen fictie en werkelijkheid over vaders kan nauwelijks compacter beschreven worden dan met deze anekdote. In de hedendaagse sociale werkelijkheid liggen de vooroordelen over vaders voor het oprapen. Ook op scholen. De relatie met de werkelijkheid is vaak ver te zoeken.

Vaders zijn in die maatschappelijke fictie de verlaters, ze laten hun kinderen in de steek, maken er een puinhoop van, willen geen verantwoordelijkheid nemen, maar maken wel heibel met de moeder. De zorg uitgedrukt in hun arbeid (bomen kappen) wordt niet als zorg meegeteld. De fictie was niet het boek maar de huidige maatschappelijke context.

Maar ik ben trots op mijn zoon dat we door deze mist heen de weg hebben gevonden. Iederéén heeft een neiging in vooroordelen te trappen omdat ze het soms zo makkelijk maken om een situatie snel (verkeerd dus) te beoordelen.

De kloe is om deze vooroordelen bloot te leggen. En dat hebben we gedaan. Ik weet niet hoe 45 jaar geleden zich in mijn hoofd een beeld vormde bij het lezen van dit boek. Inmiddels weet ik er in ieder geval alles van af. Nu jullie nog.

papa kan toveren

21 september 2009

vaderwegkunst1

animatie op basis van wikipedia-afbeelding gnu

Een plaatje uit de impress-presentatie (zoiets al powerpoint maar dan niet van de firma klein-zacht) bij mijn lezing over vaderschap en kunst.

Hoe je kunst kunt gebruiken om de verloren relaties terug te verbeelden en terug te veroveren. Een geslaagde lezing in het Havenkwartier in Deventer bij de manifestatie Een prognose voor de toekomst.

Vóór mij was een dame die het had over de ellende die varkensouders wordt aangedaan als hun kinderen bij ze weg worden gehouden. Vaak een onderschat probleem. Ik ben het daar helemaal mee eens.  Soms lijkt het erop dat vaders nog minder zijn dan varkens. Maar wel mogen ze van de heer Ed Spruijt door het stof kruipen als ze de in de klem komen.

Jammer dat je dit gemist hebt. Maar je kunt me nog altijd bij je in de buurt uitnodigen.

dossier over verbeelding van vaderschap

%d bloggers liken dit: