Dilemma’s en Spagaten

dilemma of spagaat in het logo van Relapublishing/spagaat.

Ik zou wíllen dat ik alleen maar een dilemma had. Als ouder, als vader zet de Raad voor de Kinderbescherming en zijn trawanten ons al jaren in een spagaat. Als je niet opkomt voor je kind ben je een waardeloze ouder en als je het wel doet ook. Ze kunnen vandaag het ene beweren en als je je er wat van aan trekt morgen precies het omgekeerde. Je kunt dat als een uiting zien van een dilemma van hun, maar het heeft iets kortzichtigs om juist daar dan aandacht voor te vragen. De spagaat waar cliënten van de raad dan in worden gezet, daar hebben ze het dan even niet over. En er zijn meer spagaten dan bovenstaande. Enerzijds word er van je gevraagd klachten in te dienen als iets je niet bevalt, anderzijds wordt je daar in de regel hard op afgerekend als ouder. Dat een kind daar slachtoffer van is wordt al helemaal niet gezien en blijkbaar afgedaan als collateral damage.

Wim Theunissen, ex/directeur, beleidsmedewerker van de Raad schreef een boekje over de dilemma´s van de Raad voor de Kinderbescherming naar aanleiding van een methodiek waar hij al jaren raadsmedewerkers mee opvoedt. Wim is ook medeauteur van een aantal boeken die onder mijn redactie de wereld ingingen. Ik waardeer hem zeer om de inzet de confrontatie aan te gaan met criticasters en mee te werken aan de toch wel aardig kritische boeken die Relapublishing het licht deed zien.

Dat gezegd hebbende doe ik graag nog een schepje bovenop die confrontatie. Ik gebruik daarvoor zijn interview met Trouw als aanleiding.

Het is voor een individuele raadsmedewerker wel eens moeilijk kiezen tussen het belang van het kind en dat van de organisatie. Of het belang van de familierechtketen en dat van de ouders. In die gestroomlijnde familierechtketen zitten rechters zonder benul van grondrechten, bestuurders van jeugdzorginstellingen die vooral hun onroerend-goed-belangen in de gaten houden en daarbij behorende slecht opgeleide ondergeschikten die zich eigenlijk niet jeugdzorger zouden mogen noemen. Een individuele medewerker zal daar allemaal niet snel kritiek op uitoefenen (ketenafhankelijkheid heet dat in het boek). Meestal zit ie in een waanzinnige draaimolen waarbinnen het een illusie is om te kunnen kiezen tussen goed en slecht handelen. Hun dilemma’s worden zo ge(her)formuleerd, en wellicht ook ervaren dat ze niet gaan over de moeizame maatschappelijke en politieke voorwaarden voor hun werk maar over de vraag of ouder x misschien wel een lastige ouder is maar wellicht toch van belang voor de opvoeding van zijn of haar kind.

Dat de zaak Laura Dekker met een beetje geluk nog als een dilemma voorgesteld kan worden wil ik geloven. Maar dat het systematisch buitensluiten van ouders van de opvoeding van hun kind alleen maar een moeilijk dilemma is doet veel te kort aan de werkelijkheid waarbinnen geaccepteerd wordt dat kinderen gemangeld worden tussen handhaving en laat maar rotten, roesten en “het is ons probleem niet” nadat ze overigens dan wel eerst fors verkeerd ingrepen. Al jarenlang is vrij rücksichtslos voor korte-termijn-schijnoplossingen gekozen die op de lange termijn niets oplossen en nieuwe problemen creëren. Om hun dilemma’s te verbergen huurt de Raad voor de Kinderbescherming wetenschappers in als Dhr Spruijt die graag zijn broodheren napraat zonder dat met fatsoenlijk onafhankelijk onderzoek te staven. Ergo hij verbergt zijn betrokkenheid door er niet ronduit voor uit te komen.
Ouders die zich verzetten hebben zogenaamd een bord voor hun kop, dus een afwijking, en komen er dan al helemaal niet voor in aanmerking hun kind op te voeden. Kritiek op rechters zoals in de tijd van Fathers4Justice is veel te eng voor een beetje broodafhankelijke kinderbeschermer, jeugdzorger of mediator.

Wat is er dilemma aan om op een verzoek van een ouder om een naamswijziging aan te vragen voor een kind met letterlijk als argument “Ze mag de naam van haar vader niet meer tegenkomen” positief te beslissen. Dat gaat over mij persoonlijk inderdaad. Toen ik het daar een keer met zo’n justitieambtenaar over had zei hij dat ik wel gelijk heb maar dat hij ook kinderen heeft en dus aan zijn baan moet denken. Kijk dat zijn nog eens dilemma’s. Zijn kind of mijn kind.

Wat Wim en ondergetekende delen is een afkeer van incidentenjournalistiek. Laten we een keer echt diep in die mis-organisatie duiken, laten we eindelijk het structurele gebrek aan openbaarheid van uitspraken aanpakken, de systematische belangenverstrengeling. Was wel handig als dat ook even zo benoemd was door Wim of zijn interviewster. Ook wel handig als even gemeld was dat het boek is uitgegeven in sam,enwerking (betaald?) door de Nederlandse staat.

Ik houd Wim graag aan de volgende uitspraak in zijn interview:
“Wat is gebeurd, kun je niet terugdraaien. Wel goedmaken. Het is dan onze plicht te erkennen dat we fout zaten en te proberen een andere oplossing te vinden.”

Interview Wim met Arlette Dwarkasing van misschien wel de minst slechte krant van Nederland.